Wybrane dane z „Komunikacji Miejskiej w Liczbach” – przewozy, tabor, zatrudnienie i wyposażenie pojazdów.
Komunikacja Miejska w Liczbach ma na celu umożliwienie naszym Członkom porównywania swoich wskaźników ekonomicznych, eksploatacyjnych i technicznych ze wskaźnikami osiąganymi przez inne przedsiębiorstwa o zbliżonej wielkości i podobnej formie organizacyjnej. Jest to więc pewnego rodzaju benchmarking, metoda porównywania wyników, obecnie coraz szerzej stosowana w krajach Unii Europejskiej.
Poniżej prezentujemy wykresy zmian wybranych wskaźników na przestrzeni kilku lat.
Przewozy pasażerskie komunikacji miejskiej w PolscePokaż dane w tabeli
Rok
Przewozy w mln osób
1986
9,078,5
1987
8,995,8
1988
8,965,4
1989
8,513,1
1990
7,264,1
1991
6,274,4
1992
6,030,2
1993
5,962,2
1994
5,980,2
1995
5,909,9
1996
5,390,7
1997
5,254,6
1998
4,970
1999
4,984,4
2000
5,011,7
2001
4,639,1
2002
4,406,5
2003
4,274,9
2004
4,230,7
2005
3,989,3
2006
4,001,3
2007
4,078
2008
4,066,1
2009
3,779
2010
3,904
2011
3,890
2012
3,867,5
2013
3,620,9
2014
3,711,1
2015
3,672,2
2016
4,034,5
2017
3,926,4
2018
3,963,6
2019
4,032,5
2020
2,534
2021
3,066
2022
3,463
2023
3,706
2024
3,800
Źródło: GUS
Procentowy udział zakładów budżetowych w ogólnej liczbie operatorów w KMPokaż dane w tabeli
Rok
% zakł. budż.
1995
61,2
1996
54
1997
49,6
1998
43,1
1999
40
2000
35
2001
31,9
2002
28
2003
26,6
2004
25,2
2005
22,1
2006
21,2
2007
21,2
2008
15,8
2009
16,9
2010
14,3
2011
14,1
2012
9,15
2013
9,15
2014
11,3
2015
7,25
2016
7,03
2017
5,50
2018
4,60
2019
5,30
Źródło: IGKM
Roczne przebiegi autobusów komunikacji miejskiej
wozokm/1 woz w ruchu
wozokm/1 woz w inwentarzu
Pokaż dane w tabeli
Rok
wozokm/1 woz w ruchu
wozokm/1 woz w inwentarzu
1993
78,481
55,340
1994
77,919
55,627
1995
78,374
56,929
1996
78,222
57,231
1997
77,155
57,228
1998
77,013
57,414
1999
81,786
62,668
2000
76,138
58,706
2001
77,230
60,438
2002
76,146
58,467
2003
77,357
60,287
2004
77,600
61,222
2005
76,373
61,044
2006
75,724
60,003
2007
75,487
59,579
2008
76,332
59,716
2009
72,833
57,919
2010
74,464
58,189
2011
74,261
56,804
2012
72,261
56,497
2013
71,004
55,986
2014
71,190
57,182
2015
71,282
57,656
2016
71,036
57,526
2017
69,958
56,781
2018
70,269
57,243
2019
70,505
57,307
2020
70,505
56,415
2021
70,505
55,518
2022
70,958
55,684
2023
70,719
54,639
2024
71,737
55,165
Źródło: IGKM
Zmiany wskaźnika pracochłonności obsługi autobusów (robotników zapl. technicznego/1 autobus)Pokaż dane w tabeli
Rok
Autobus
1996
1
1997
0,96
1998
0,86
1999
0,85
2000
0,85
2001
0,85
2002
0,76
2003
0,78
2004
0,73
2005
0,68
2006
0,65
2007
0,70
2007
0,61
2009
0,59
2010
0,57
2011
0,58
2012
0,55
2013
0,55
2014
0,51
Źródło: IGKM
Udział procentowy poszczególnych grup zawodowych w strukturze zatrudnienia w komunikacji miejskiej pozostaje zasadniczo na stabilnym poziomie. W długiej perspektywie czasowej obserwuje się stały przyrost w grupie prowadzących pojazdy kosztem przede wszystkim grupy pracowników zaplecza technicznego. W ostatnich 2-3 latach operatorzy przyjmują nieco więcej prowadzących pojazdy niż w pozostałych latach dekady. Wynika to ze nieco większej dostępności kierowców na rynku pracy. Wiele firm nadrabia w ten sposób niedobory zatrudnienia powstałe w latach 2015-2017, wynikające z ówczesnego deficytu kierowców na rynku pracy. Z drugiej strony odmładzanie i wdrażanie coraz bardziej niezawodnego taboru komunikacyjnego przekłada się na kontynuację niewielkiego spadku zatrudnienia w zapleczu technicznym zajezdni. Dzieje się tak mimo postępującego zaawansowania technologicznego nowoczesnych pojazdów, które wymaga zatrudniania specjalistów np. w zakresie elektroniki. Wiele firm komunikacyjnych zredukowało jednak zatrudnienie w takich zawodach jak spawacze, ślusarze czy lakiernicy, bowiem – ze względu na polepszającą się jakość dostarczanego taboru – zmniejszyła się awaryjność eksploatacyjna nowszych pojazdów.
Struktura zawodowa zatrudnienia w przedsiębiorstwach komunikacji miejskiej w %
Pracownicy umysłowi
Kierujący pojazdami
Robotnicy zapl. technicznego
Pozostali
Pokaż dane w tabeli
Rok
Pracownicy umysłowi
Kierujący pojazdami
Robotnicy zapl. technicznego
Pozostali
1996
14,9
41,4
28,2
15,5
1997
14,9
42,8
27,7
14,6
1998
15,1
44,4
26
14,5
1999
15
45,1
25,6
14,3
2000
15,1
47
24,6
13,3
2001
15,3
48,1
28,2
8,40
2002
15,4
48,3
27,6
8,70
2003
15,3
49,2
27
8,50
2004
14,8
50,5
25,6
9,10
2005
14,8
50,1
24,7
9,60
2006
15,3
51,7
24,1
8,94
2007
15,1
52,1
24,2
8,55
2008
14,5
53,1
23,9
8,10
2009
14,4
55,8
23,7
6,07
2010
14,7
54,8
23,3
7,20
2011
14,5
54,8
22,9
7,54
2012
14,8
55,1
22,8
7,28
2013
15,0
55,1
22,8
7,10
2014
15
55,7
22,2
7,09
2015
14,8
56,5
21,9
6,82
2016
14,8
56,8
22,0
6,38
2017
14,9
57,4
21,7
6,62
2018
14,7
57,8
21,0
6,48
2019
14,7
58,8
20,1
6,41
2020
14,2
59,8
19,1
7,02
2021
14,9
58,3
20,1
6,65
2022
14,7
57,8
20,3
7,13
2023
14,9
57,2
20,8
7,13
2024
14,9
57,3
21,0
6,79
Źródło: IGKM
Od lat 2011-2012 czyli ostatniej istotnej zmiany ustawy o czasie pracy kierowców wskaźnik wydajności pracy pozostaje na w miarę stabilnym poziomie – z lekką tendencją wzrostową wynikającą przypuszczalnie z potrzeby optymalizacji wykorzystania zasobów ludzkich w sytuacji okresowych niedoborów w zatrudnieniu.
Wydajność pracy w komunikacji miejskiej (w tys. wozokm / 1 zatrudnionego)Pokaż dane w tabeli
Rok
Tys. wozokm / 1 zat.
1990
8,69
1991
8,95
1992
13,5
1993
12,7
1994
13,4
1995
14,3
1996
14,0
1997
14,1
1998
14,6
1999
14,7
2000
16,0
2001
15,9
2002
16,0
2003
16,0
2004
16,6
2005
16,9
2006
17,1
2007
16,9
2008
16,8
2009
17,0
2010
17
2011
16,5
2012
14,2
2013
13,9
2014
14,3
2015
14,5
2016
14,6
2017
14,2
2018
14,5
2019
15,0
2020
14,1
2021
14,9
2022
15,0
2023
15,1
2024
15,1
Źródło: IGKM
W prezentowanych poniżej wykresach widać pewną sprzeczność związaną ze spadkiem w stosunku do roku poprzedniego wskaźnika odnowy taboru autobusowego przy jednoczesnym odmłodzeniu struktury taboru. Taka sytuacja wynika z faktu, że pośród firm, które zdecydowały się dołączyć do badania ankietowego w obecnej edycji, pojawiły się firmy rozpoczynające swoją działalność z całkowicie nowym taborem. Należy zauważyć, że spada również wiek pojazdów kupowanych z drugiej ręki – operatorzy bardzo chętnie kupują autobusy o możliwie najkrótszym okresie eksploatacji.
Struktura wiekowa autobusów komunikacji miejskiej w Polsce w %
0-3 Lat
3-6 Lat
6-10 Lat
10+ Lat
Pokaż dane w tabeli
Rok
0-3 Lat
3-6 Lat
6-10 Lat
10+ Lat
1996
14,8
10,1
38,1
37,7
1997
20,2
9,50
30,4
39,9
1998
21,3
12,2
23,8
42,7
1999
20,5
13,5
19,2
46,8
2000
15,9
19,2
14,9
50
2001
15,5
21,2
13,8
49,5
2002
12,9
20,6
18,5
48
2003
11,9
16,1
23,7
48,3
2004
8,26
14,8
27,0
49,9
2005
8,78
10,4
31,7
49,1
2006
11,4
7,26
30,9
50,5
2007
14,6
6,02
27,6
51,8
2008
18,5
6,83
23,4
50,8
2009
19,7
8,77
20,4
51,2
2010
18,5
10,6
18,8
52,1
2011
21,7
12,6
16,3
49,4
2012
22,7
9,87
20,5
46,9
2013
20,6
10,9
23,5
44,9
2014
17,6
14,2
25,7
42,5
2015
16,2
14,6
28,3
40,4
2016
15,7
10,9
31,6
41,8
2017
15,9
9,32
31,0
43,8
2018
21,2
10,2
28,9
39,8
2019
26,2
8,63
29,8
37,6
2020
27,7
8,13
27,8
36,4
2021
23,6
12,9
25,7
37,8
2022
17,0
16,8
24,7
41,6
2023
16,3
16,1
26,4
41,3
2024
13,6
12,1
31,1
43,1
Źródło: IGKM
Wskaźnik odnowy taboru komunikacji miejskiej w % (udział zakupów w stanie inwentarzowym)
Autobus
Tramwaj
Pokaż dane w tabeli
Rok
Autobus
Tramwaj
1992
2,26
0,83
1993
2,53
0,54
1994
2,94
1,46
1995
4,57
0,50
1996
6,11
0,36
1997
7,13
0,64
1998
5,94
0,83
1999
3,27
0,69
2000
3,98
1,01
2001
5,13
2,83
2002
3,34
0,46
2003
2,05
0,33
2004
2,20
0,13
2005
3,43
0
2006
4,92
1,86
2007
9,99
2,88
2008
10,7
2,40
2009
8,94
1,49
2010
12,3
4,25
2011
12,1
6,59
2012
8,32
5,22
2013
5,68
3,77
2014
6,03
1,77
2015
6,93
5,49
2016
3,75
1,18
2017
5,53
1,37
2018
10,2
1,92
2019
8,09
3,26
2020
5,92
3,09
2021
4,76
2,28
2022
2,90
2,70
2023
5,67
5,37
2024
2,84
4,55
Źródło: IGKM
W przypadku autobusów widać niewielką, ale stałą od kilku lat, tendencję coraz bardziej optymalnego wykorzystania taboru, co przekłada się na wzrost wskaźnika wykorzystania taboru liczonego jako poziom jego uruchomienia. Niestety coraz trudniejsze warunki ruchowe panujące na ulicach naszych miast sprawiają, że maleją średnie, dzienne przebiegi pojazdów. W skrajnych przypadkach organizatorzy i operatorzy decydują się na uruchamianie dodatkowych pojazdów bez zwiększania globalnej liczby wykonanych wozokilometrów, aby uzyskać większą niezawodność i punktualność w świadczonych usługach. W roku 2019 obserwujemy spadek wskaźnika wykorzystania taboru tramwajowego, co wynika z prowadzonych w wielu miejscach remontów infrastruktury torowo-sieciowej.
Zmiany współczynnika wykorzystania taboru autobusowego i tramwajowego w %
Autobus
Tramwaj
Pokaż dane w tabeli
Rok
Autobus
Tramwaj
1992
70,8
65,7
1993
70,9
67,2
1994
71
66,4
1995
72
67,4
1996
73,2
68
1997
74,2
71,2
1998
74,6
70,5
1999
76,8
69,9
2000
77
71,2
2001
78,2
73,2
2002
75,8
73,2
2003
78,3
73,5
2004
78,9
73,5
2005
79,9
74,8
2006
79,2
74,6
2007
78,9
74,9
2008
78,2
73,7
2009
79,5
75,1
2010
79,5
75,1
2011
78,1
74,4
2012
78,2
74,1
2013
78,8
74,5
2014
80,3
71,8
2015
81,0
72,4
2016
81,2
73,1
2017
81,3
74
2018
81,2
74,4
2019
81,5
72,3
2020
77,2
68,3
2021
78,7
66,6
2022
78,2
65,7
2023
77,3
61,0
2024
76,9
66,2
Źródło: IGKM
Stosunkowo nieznaczną część eksploatowanego taboru autobusowego stanowią pojazdy wyposażone w silniki niespełniające norm szeregu Euro – 1% lub spełniające tylko normę Euro 1 (zakres obowiązywania do roku 1996) – 1%. Grupa 6% – to pojazdy spełniające normę emisji spalin Euro 2. Silniki zgodne z normą Euro 3 pracują w 14% pojazdów.
Natomiast 67% stanowią wozy wyposażone w nowoczesne silniki (Euro 5 i Euro 6). Gwałtowny wzrost liczby autobusów z nowoczesnymi silnikami odzwierciedla świadomość ekologiczną wynikającą z konieczności poprawy jakości powietrza w miastach. Jednocześnie jest dobrym świadectwem doskonałego wykorzystania środków unijnych przez sektor komunikacji miejskiej szczególnie w ostatniej perspektywie unijnej.
Historia udziału silników wg norm czystości spalin (w%)
Bez Euro
Euro 1
Euro 2
Euro 3
Euro 4
Euro 5
Euro 6 lub niskoemisyjne
Zero emisyjne (elektryczne i wodorowe)
Pokaż dane w tabeli
Rok
Bez Euro
Euro 1
Euro 2
Euro 3
Euro 4
Euro 5
Euro 6 lub niskoemisyjne
Zero emisyjne (elektryczne i wodorowe)
2005
4,354
962
2,610
1,003
1
0
0
0
2006
3,774
989
2,745
1,339
84
0
0
0
2007
3,048
1,136
2,725
1,411
396
0
0
0
2008
2,354
1,152
2,873
1,677
826
318
0
0
2009
1,820
981
2,825
1,651
929
532
0
0
2010
1,507
986
2,886
1,693
939
1,104
0
0
2011
1,087
881
2,619
1,684
773
1,895
0
0
2012
712
708
2,458
1,752
772
2,341
0
0
2013
477
512
2,155
1,714
779
2,535
3
0
2014
361
411
2,071
1,805
811
2,699
303
0
2015
261
247
1,779
1,790
839
2,597
783
0
2016
219
199
1,456
1,801
836
2,441
1,073
0
2017
164
175
1,200
1,749
901
2,659
1,478
0
2018
86
81
773
1,493
889
2,740
2,241
0
2019
76
63
592
1,305
1,039
3,011
3,145
0
2020
45
21
332
1,024
933
2,842
3,239
0
2021
21
15
197
854
861
3,019
3,741
0
2022
16
14
137
702
781
2,923
3,999
0
2023
24
3
90
497
716
2,814
3,912
842
2024
42
11
67
382
626
2,754
4,312
2,266
Udział pojazdów zeroemisyjnych i niskoemisyjnych w strukturze taboru autobusowego w 2024 roku (w%)Pokaż dane w tabeli
Kategoria
Procentowy udział pojazdów zero i nisko emisyjnych
CNG
7,34
LNG i LPG
1,31
Biopaliwa
0,21
Hybryda
3,83
Elektryczny
11,9
W wielu miastach obserwowany jest wzrost poziomu satysfakcji pasażerów z jakości usług w komunikacji miejskiej. Jednym z elementów tego stanu jest wyposażenie nowego taboru w dodatkowe urządzenia i systemy. Z pewnością klimatyzowanie przestrzeni pasażerskiej, udostępnienie Internetu czy wbudowanie portów USB do ładowania osobistych urządzeń mobilnych przez pasażerów jest ważnym elementem podnoszenia jakości. Nie bez znaczenia pozostaje wprowadzanie monitoringu wizyjnego, bo wzmaga on poczucie bezpieczeństwa w pojazdach.
Wyposażenie autobusów komunikacji miejskiej w 2024 roku (w%)Pokaż dane w tabeli
Kategoria
Udział %
Klimatyzacja
79
Ekrany
68
Internet
20
Porty USB
40
Monitoring wizyjny
86
Wyposażenie tramwajów w 2019 roku (w%)Pokaż dane w tabeli
Kategoria
Udział %
Klimatyzacja
48
Ekran
54
Internet
12
Port USB
22
Monitoring wizyjny
67
Pełne dane w „Komunikacji Miejskiej w Liczbach”
Rocznik zawiera komplet wskaźników ekonomicznych, eksploatacyjnych i technicznych przedsiębiorstw komunikacji miejskiej.